column van Marije Stegenga, 14 oktober 2010

Wat kost een beetje liefde?

Eind augustus wijdt EénVandaag een deel van de uitzending aan ‘het tekort aan handen aan het bed in de zorg’. Mevrouw Ouwerkerk bewoonster van een verpleeghuis komt aan het woord en vertelt tot tranen toe geroerd hoe zij het leven in het verpleeghuis ervaart. Mevrouw voelt zich behandeld als een ding en leeft in voortdurende angst of er deze dag wel ervaren personeel is om haar stoma goed te verzorgen. Ze komt nooit buiten in de mooie tuin die het verpleeghuis rijk is en sluit af met de woorden: “Wat kost een beetje liefde?”.

Inmiddels is mij steeds duidelijker geworden dat een beetje liefde misschien niet direct tijd kost, maar wel degelijk iets vraagt van verpleging en verzorging. Het vraagt van mensen dat zij het leed, de angst of het verdriet van hun bewoners niet uit de weg gaan en in het werk van alledag steeds gevoelig blijven voor het appèl van de ander. Dit is iets wat de meeste verzorgenden ook het liefste doen: zorgen met hart en ziel. De kloof echter die bestaat tussen de minimaal verantwoorde zorg die in de praktijk geleverd wordt en de zorg die de zorgmedewerker zou willen geven (en de patiënt zou willen ontvangen) is in de laatste jaren steeds groter geworden. We vragen ons in Nederland veel te weinig af hoe dat is voor de -meestal onmondige- cliënten van verpleeg en verzorgingshuizen, maar we vragen ons al helemaal niet af hoe dat is voor het zorgend personeel.

We moeten ons realiseren dat veel van hen zich dagelijks tekort voelen schieten naar hun bewoners waarvoor zij zich verantwoordelijk voelen. In plaats van de minimaal verantwoorde zorg, waarin iedereen is gewassen, heeft gegeten en de medische verpleegkundige handelingen zijn geleverd, zouden zij liever zorg leveren zoals zij dat zelf voor ogen hebben: zorg met liefde, aandacht en af en toe tijd voor echt contact. Weinig zorgers in de ouderenzorg houden het vol om zich met hart en ziel in te zetten. Sommigen gaan uit de zorg, anderen verharden en sluiten zich daarmee af voor het appèl van de cliënt als een soort zelfbescherming.

We moeten echt nú kritisch gaan kijken naar hoe de zorg in verpleeg en verzorgingshuizen is georganiseerd. Enerzijds voor de bewoners die daar wonen en anderzijds voor de mensen die daar werken.

Als we dit beroep weer aantrekkelijk willen maken voor de toekomst, dan zullen we verpleging en verzorging net zoveel regelruimte en tijd moeten geven als de verantwoordelijkheid van hun vak groot is. Alleen dan houden zij het vol om te blijven voelen waar ze mee bezig zijn! 

Marije Stegenga, Stafmedewerker bij Reliëf, christelijke vereniging van zorgaanbieders